35 Χρόνια ΙΕΛ | Ψηφιακή καινοτομία για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό

Πώς μαθαίνει ένας υπολογιστής να καταλαβαίνει ελληνικά; Να μεταφράζει, να ακούει και να μιλά; Να βρίσκει μια πληροφορία ανάμεσα σε εκατομμύρια λέξεις ή μια στιγμή σε ένα οπτικοακουστικό αρχείο; Και πώς μπορεί η τεχνολογία να αποκαλύψει την ιστορία ενός αντικειμένου, να αποτυπώσει ένα μνημείο και να μας επιτρέψει να περιηγηθούμε σε έναν τόπο όπως ήταν κάποτε; 

Εδώ και 35 χρόνια, το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ) του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά μετατρέπει την επιστημονική γνώση σε ψηφιακή καινοτομία για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό. Η διαδρομή του ξεκινά από τη συνάντηση της γλωσσολογίας με την πληροφορική: επιστήμονες που περιγράφουν τη γλώσσα με λεξικά και γραμματικούς κανόνες συναντούν μηχανικούς που αναπτύσσουν τα πρώτα συστήματα αναγνώρισης και σύνθεσης φωνής. Το 1991, αυτή η συνάντηση αποκτά τη δική της ερευνητική στέγη, με μια φιλόδοξη αποστολή: να δημιουργήσει τις βάσεις για την παρουσία της ελληνικής γλώσσας στην ψηφιακή εποχή. 

Η παρουσία του ΙΕΛ στην Ξάνθη και, αργότερα, η συνένωση με το Ινστιτούτο Πολιτιστικής και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας (ΙΠΕΤ) διευρύνουν το επιστημονικό του πεδίο. Οι πολιτιστικές τεχνολογίες συγκροτούν έναν διακριτό άξονα έρευνας, στον οποίο η αρχαιολογία και η μελέτη της πολιτιστικής κληρονομιάς συναντούν τις φυσικές επιστήμες, την πληροφορική και τις τεχνολογίες απεικόνισης. 

Αυτή η διεπιστημονική παράδοση αποτελεί σήμερα το έδαφος πάνω στο οποίο το ΙΕΛ αξιοποιεί τις νέες δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, από τη γλώσσα και την πολυτροπική επικοινωνία έως την τεκμηρίωση, την κατανόηση και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. 

Την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026, το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά γιορτάζει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Banquet) τα 35 χρόνια από την ίδρυση του ΙΕΛ. Μια εκδήλωση αφιερωμένη στους ανθρώπους, στις ιδέες και στις συνεργασίες που έκαναν την επιστημονική γνώση ψηφιακή καινοτομία για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό. Μια ευκαιρία να ξαναδούμε τη διαδρομή που μας έφερε ως εδώ και να φανταστούμε τις δυνατότητες που ανοίγονται στο μέλλον.

35 χρόνια ΙΕΛ | 4.11.2026 | Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Banquet)